آنجا كه پيمان شكنان انداختن جرمى به گردن انسان مبرا را وسيله اى براى ارتكاب جرمى ديگر قرار مىدهند اينست شهادت راستگوترين مرد تاريخ ، اين است شهادت كسى كه راستگوترين انسانها يعنى ابو ذر غفارى يكى از شاگردان مكتب او بشمار مىرود . آرى ، اينست شهادت امير المؤمنين على بن ابي طالب كه عدالت و صدق و خلوصش همهء دوران زندگيش را در آشوبها و غائله‌ها فرو برده بود . او چنين شهادت مىدهد : آن نابخردان حقى را از من مطالبه ميكنند كه خود آن را از بين برده‌اند و خونى را از من مىخواهند كه خود آن را بر زمين ريخته‌اند . بايد همهء انسانهاى جوامع را در يك جا جمع نموده ، از آنان بپرسيم كه آيا كسى را راستگوتر از امير المؤمنين كه در رديف پيشوايان فوق الطبيعه است ، سراغ داريد آيا كسى را گريزانتر از امير المؤمنين از جاه و مقام و ثروت و دغل بازى بنام سياستگرى شنيده يا ديده‌ايد نه هرگز ، سوگند به حق و حقيقت راستگوتر از امير المؤمنين و گريزانتر از او از جاه و مقام و ثروت و دغل بازى در تاريخ ديده نشده است . حال كه چنين است ، اگر شهادت و گفتار اين نمونهء بارز انسانيت ، مشكوك تلقى شود ، شهادت و گفتار چه كسى قابل ترديد نخواهد بود به نظر مىرسد هيچ يك از هوشياران و خردمندان آن دوران كه از داستان و سرگذشت زمامدارى عثمان اطلاعى داشته است ، حتى احتمال آلوده شدن دست امير المؤمنين به خون عثمان را هم در ذهن خود خطور نداده است . با يك تجزيه و تحليل ساده در ادعا و فعاليتهاى پيمان شكنان و معاويه از پشت پرده ، به خوبى اثبات مىشود كه مقصر قلمداد كردن امير المؤمنين مبنائى بود كه آن نابخردان مىخواستند رياست و زمامدارى خود را روى آن استوار كنند . يعنى جرمى را به گردن يك انسان مبرا بيندازند تا مرتكب جرم و جنايتهاى رياست پرستى شوند .